Τι καινούριο ποδοσφαιρικά μας κομίζει η «νέα» ΑΕΚ;

Την περασμένη αγωνιστική περίοδο (2025-2026) και παρθενική του Μάρκο Νίκολιτς στην τεχνική ηγεσία της ΑΕΚ είδαμε την ομάδα να παρατάσσεται με 4-3-2-1, 4-2-3-1, 4-4-2 και 4-2-2-2. Όλα αυτά ως αρχική διάταξη, η οποία όμως είναι δευτερευούσης σημασίας. Οι διατάξεις μίας ομάδας σε φάση δημιουργίας / επίθεσης και σε φάση άμυνας είναι αυτές που έχουν πραγματικά σημασία.

Κατά κανόνα, η ΑΕΚ πέρυσι επιτίθετο σε 3-3-4 (κάποιοι το χαρακτηρίζουν και ως 3-1-6) και αμυνόταν σε ένα κλασικό 4-4-2. Με αυτή την στόχευση η ΑΕΚ κατέκτησε το πρωτάθλημα Ελλάδος και έφθασε σε προημιτελική φάση Ευρωπαϊκής διοργάνωσης μετά από πάρα πολλά χρόνια.

Σε φάση δημιουργίας / επίθεσης την τριάδα στην άμυνα αποτελούσαν οι δύο κεντρικοί αμυντικοί κι ένας (εκ των δύο) κεντρικός μέσος (είτε ο Πινέδα, είτε ο Μαρίν). Ο έτερος κεντρικός χαφ έμενε στην μεσαία γραμμή, με τους δύο ακραίους αμυντικούς να δίνουν το πλάτος. Μπροστά οι δύο εσωτερικοί μεσοεπιθετικοί (ως false tens τους χαρακτήρισε ο Μάρκο) κι ακόμη πιο μπροστά οι δύο σέντερ φορ.

Ένα τυχαίο αλλά και τυπικό παράδειγμα της περσινής ΑΕΚ σε φάση επίθεσης
(3-3-4, κάποιοι το αναφέρουν και ως 3-1-6)

Και ένα αντίστοιχο (αλλά και εξίσου τυπικό) παράδειγμα της περσινής ΑΕΚ σε φάση άμυνας (4-4-2)

Βλέπουμε κάτι καινούριο στα μέχρι τώρα φετινά φιλικά ή ο Μάρκο επιμένει στις περσινές τακτικές αρχές του και απλά θέλει να τις βελτιώσει έτσι ώστε η ομάδα να τις εφαρμόσει καλύτερα, με μεγαλύτερη ακρίβεια, σε υψηλότερη ένταση και διάρκεια; Το πρώτο (θεωρούμε ότι) ισχύει. Διαφοροποιήσεις που παρατηρήσαμε και συμπεράσματα:

☛ Η τριάδα στην άμυνα σε φάση επίθεσης αποτελείται από τους δύο κεντρικούς αμυντικούς και έναν ακραίο αμυντικό (κατά κανόνα τον Ρότα, με τους Ζούμπκοφ - Πήλιο να δίνουν το πλάτος), όχι κεντρικό μέσο. Οι δύο χαφ παραμένουν στην μεσαία γραμμή μετατρέποντας την διάταξη σε 3-4-3 ή αν οι δύο ακραίοι βρίσκονται ψηλά στο γήπεδο σε 3-2-5.

Δεν έλλειψε βέβαια και η περσινή προσέγγιση με έναν εκ των Μαρίν (κυρίως) - Κάιρινεν να γυρίζει στην αμυντική τριπλέτα (και τον Ρότα στα άκρα), αλλά δεν ήταν ο μοναδικός τρόπος ανάπτυξης της ΑΕΚ στα φιλικά της Ολλανδίας.

☛ Ο Ρότα υπηρετεί τον ρόλο του τρίτου στόπερ λόγω της παρουσίας ενός τυπικού ακραίου, του Ζούμπκοφ. Σε μία τέτοια συνθήκη ο Ουκρανός και ο Πήλιος έμειναν στα δύο άκρα κι έδωσαν το πλάτος. Πάντως Ρότα και Ζούμπκοφ δεν έχουν βρει ακόμη κώδικα επικοινωνίας. Όποτε ανέβαινε ο Λάζαρος μπερδευόταν με τον Ζούμπκοφ (σε αυτή την περίπτωση ο ένας πρέπει να συγκλίνει και ο άλλος να μένει στην γραμμή). Κανά - δύο φορές "τράκαραν" κιόλας (μεταφορικώς βεβαίως).

☛ Τι επιδιώκει ο Μάρκο με αυτό; Πρώτον να δώσει extra επιλογές στο built-up από τα χαμηλά μέτρα (άρα και λιγότερο προβλέψιμη ανάπτυξη δηλαδή) και δεύτερον να έχει έναν παίκτη για τις αμυντικές μεταβάσεις. Μετά την πώληση του Πινέδα δεν υπάρχει (τουλάχιστον μέχρι να αποκτηθεί ο αντικαταστάτης του) ταχυδυναμικός ποδοσφαιριστής στον άξονα, καθώς η τετράδα Μουκουντί, Ρέλβας, Μαρίν και Κάιρινεν δεν διαθέτει τέτοια χαρακτηριστικά. Κάτι που σημαίνει ότι στο αμυντικό transition θα υπάρξει πρόβλημα, ένα πρόβλημα που καλύπτεται με τον Ρότα ή τον Πήλιο στην τριάδα της άμυνας.

☛ Με τον Ζούμπκοφ να δίνει το πλάτος από δεξιά και το δεξί μπακ να μένει πίσω στην τριάδα έχει λογική να λογίζεται ως ακραίος αμυντικός (ως αντι-Ρότα για την ακρίβεια) ο Μάρτιν Γκεοργίεφ. Μπορεί να τον υπηρετήσει άψογα τον συγκεκριμένο ρόλο και τις απαιτήσεις του. (Αυτό δεν σημαίνει βέβαια πως η ΑΕΚ δεν χρειάζεται έναν "κανονικό" δεξιό μπακ.)

☛ Στο 3-4-3 ο Βάργκα είναι στην κορυφή της επίθεσης, ενώ οι άλλοι δύο επιθετικοί (ο Κοϊτά από αριστερά και ο Γιόβιτς από δεξιά) έχουν ελεύθερο ρόλο. Κόντρα στην Τσβόλε τους είδαμε σε πολλούς και διαφορετικούς ρόλους. Ιδιαίτερα για την παρουσία του "Άμπου" στο τελευταίο φιλικό δημιουργήσαμε ξεχωριστό θέμα.

☛ Είδαμε την ΑΕΚ να αμύνεται (και) σε διάταξη 4-3-3. Πέραν την αμυντικής τετράδας, στην μεσαία γραμμή έπαιζαν οι δύο κεντρικοί μέσοι συν τον Ζούμπκοφ ή (κυρίως) τον Κοϊτά (που ανταποκρίνεται σχεδόν παντού) και αντιστοίχως η επιθετική τριπλέτα αποτελούνταν από τους Βάργκα, Γιόβιτς με τρίτο είτε τον Κοϊτά (από αριστερά), είτε τον Ζούμπκοφ (από δεξιά).

☛ Δεν αμέλησε βέβαια η ομάδα και το τυπικό 4-4-2 (πάντα σε φάση άμυνας), με το οποίο πορεύθηκε την περασμένη αγωνιστική περίοδο. Χαρακτηριστικότατο στιγμιότυπο από την φιλική αναμέτρηση με την Τσβόλε...

Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν αλλάζει η ΑΕΚ ή απλά προσθέτει και άλλα plays (που λένε και στο χωριό μου) στο παιχνίδι της; «Δεν θα πάμε μονάχα από έναν δρόμο» είχε πει από τις πρώτες ημέρες που ξεκίνησε να εργάζεται στην ΑΕΚ ο Μάρκο Νίκολιτς (και το επιβεβαιώνει συνεχώς).

Για να παραμείνει η ομάδα "χαμαιλέοντας", να προσαρμόζεται δηλαδή στις εκάστοτε συνθήκες του κάθε αγώνα και να έχει απαντήσεις σε κάθε πιθανό αγωνιστικό ερώτημα που θα της τεθεί θα πρέπει να εμπλουτίσει τον τρόπο με τον οποίο δημιουργεί / επιτίθεται, αλλά και εκείνον με τον οποίο αμύνεται. Και όπως δείχνουν τα πράγματα, η ομάδα δεν επιθυμεί απλά να βελτιώσει αυτά που ήδη γνωρίζει, αλλά θέλει να προσθέσει κι άλλα "βέλη" στην "φαρέτρα" της.